Έντονες αντιδράσεις προκάλεσαν το καλοκαίρι του 2024 οι δηλώσεις της επικεφαλής μάρκετινγκ της Squarespace, Kinjil Mathur, όταν κάλεσε τους νέους της Gen Z να είναι «πρόθυμοι να κάνουν τα πάντα» για να βρουν την πρώτη τους δουλειά, ακόμη και να εργαστούν δωρεάν ή ατελείωτες ώρες. Η κατακραυγή στα social media ήταν άμεση, με την ίδια να αναγκάζεται να αναδιπλωθεί, υποστηρίζοντας ότι τα λόγια της παρερμηνεύτηκαν.

Όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα του fastcompany.co.za, το περιστατικό ανέδειξε με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τη βαθιά σύγκρουση αξιών που διαμορφώνεται σήμερα στον χώρο εργασίας. Από τη μία, οι παλαιότερες γενιές που μεγάλωσαν με τη λογική του «ζω για να δουλεύω» και θεωρούσαν το άγχος ένδειξη σημασίας και επαγγελματικής αξίας. Από την άλλη, η Gen Z, που αντιμετωπίζει το χρόνιο στρες ως σύμπτωμα κακής διαχείρισης ή ανθυγιεινής σχέσης με τη δουλειά.

Όπως εξήγησε ο Ravin Jesuthasan της Mercer στο Νταβός το 2024, οι νεότεροι εργαζόμενοι έχουν πλέον νοοτροπία «δουλεύω για να ζω». Έχουν δει, όπως λέει, τις μεγάλες υποσχέσεις του παρελθόντος –συντάξεις, σταθερότητα, παροχές– να καταρρέουν και δεν είναι διατεθειμένοι να θυσιάσουν την ψυχική τους υγεία χωρίς αντίκρισμα.

Το άγχος δεν είναι πια «παράσημο»

Μελέτη του Πανεπιστημίου της Τζόρτζια το 2024 δείχνει ότι όσοι καυχιούνται για το πόσο αγχωμένοι είναι στη δουλειά, πλέον αξιολογούνται πιο αρνητικά από τους συναδέλφους τους και θεωρούνται λιγότερο ικανοί, όχι πιο σημαντικοί. Για τη Gen Z, ο χρόνος και η ευεξία έχουν μεγαλύτερη αξία από τη διαρκή υπερεργασία.

Δεν είναι τυχαίο: πρόκειται για τη γενιά που μεγάλωσε μέσα στην οικονομική κρίση του 2008, έζησε μια πανδημία, βίωσε lockdowns σε κρίσιμα αναπτυξιακά χρόνια και σήμερα αντιμετωπίζει διαρκείς παγκόσμιες κρίσεις, από την κλιματική αλλαγή μέχρι την οικονομική αβεβαιότητα.

Ποιότητα ζωής έναντι περισσότερων χρημάτων

Έρευνα της Intuit το 2023 έδειξε ότι το 75% των Gen Zers προτιμά καλύτερη ποιότητα ζωής από περισσότερα χρήματα, ενώ το 66% βλέπει το εισόδημα απλώς ως μέσο για να στηρίξει τα προσωπικά του ενδιαφέροντα. Παράλληλα, τα social media εντείνουν τη σύγκριση και την πίεση, με το 70% της Gen Z να δηλώνει ότι νιώθει πως «μένει πίσω» σε σχέση με όσα βλέπει online.

Στην έρευνα της Deloitte για το 2024, η ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής αναδείχθηκε ως η κορυφαία προτεραιότητα για Gen Z και millennials κατά την επιλογή εργοδότη, πάνω ακόμη και από τον μισθό.

Η τετραήμερη εργασία ως αναπόφευκτο μέλλον

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η τετραήμερη εβδομάδα εργασίας κερδίζει διαρκώς έδαφος. Το 80% των νέων 18–27 ετών στις ΗΠΑ δηλώνει ότι θα έπρεπε να είναι το νέο στάνταρ, ενώ η εξοικείωση της Gen Z με την Τεχνητή Νοημοσύνη επιτρέπει σε πολλούς να κάνουν περισσότερα σε λιγότερο χρόνο.

Ενδεικτικό είναι ότι, σύμφωνα με έρευνες, οι νέοι είναι διατεθειμένοι να θυσιάσουν παραδοσιακά εργασιακά «προνόμια», ακόμη και να αλλάξουν δουλειά ή κλάδο, προκειμένου να κερδίσουν μία επιπλέον ημέρα ελεύθερου χρόνου.

Όπως δείχνουν τα στοιχεία και οι τάσεις, ακόμη κι αν άλλες γενιές εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές, η πίεση της Gen Z καθιστά την τετραήμερη εβδομάδα εργασίας όχι απλώς πιθανή, αλλά για πολλούς αναπόφευκτη.